عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )
10
منازل السائرين ( فارسى )
و أتيح له غاية هو اليها محثوث . و انّ أسأل اللّه أن يجعلنى فى قصدى مصحوبا ، لا محجوبا ، و أن يجعل لى سلطانا مبيناؤ « انّه سميع قريب . » و اعلم أنّ الأسقام العشرة التى ذكرتها فى صدر هذا الكتاب ، هى قسم البدايات ، ثمّ قسم الأبواب ، ثمّ قسم المعاملات ثمّ قسم الأخلاق ، ثمّ قسم الأصول ، ثمّ الأودية ، ثمّ قسم الأحوال ، ثمّ قسم الولايات ، ثمّ قسم الحقائق ، ثمّ قسم النهايات . من درجات هر مقام را به تفصيل برايت باز مىگويم تا درجهء امه و آنگاه درجهء سالك و سپس درجهء محقق را آن مقام بازشناسى و براى هريك از ايشان راهى است و هركدام را جهت و سويى است كه بدان روى مىآورد . و براى هريك از آنان نشانى نمايان است كه به سوى آن برانگيخته مىگردد ، و غايتى فراهم گشته كه به سوى آن فراخوانده مىشود . از خداوند مىخواهم كه مرا در قصد خود همراه باشد ، و براى من برهانى آشكار قرار دهد كه او شنواى نزديك است . * قبل از شروع تفسير بابهاى بدايات به ويژگى خاص خواجه در تأليف كتاب عظيم الشأن منازل السائرين مىپردازم . اين ويژگىها كه مدّ نظر ايشان بوده است از چند جهت قابل بررسى است : 1 . بر خلاف كسانى كه با زبان كنايه باطن را ملموس مىكنند خواجه بطور آشكار از ظاهر به باطن مىرود . يعنى وقتى وارد وادى مىشود از امور ظاهرى عبور كرده و وارد امور باطنى مىگردد و زبان باطن را خوب مىفهمد . 2 . خواجه كاملا شريعتگرا است . از سه درجهاى كه در هر باب بيان مىفرمايد درجه اول آن مربوط به شريعتگرايى اوست . اعتقاد خواجه براين بوده است كه ظاهر بدون باطن و باطن بدون ظاهر معنا ندارد . كسانى كه سكرى مذهب هستند عمدا شريعت شكن مىباشند . سيد حيدر آملى مىفرمايد : كسى كه به مقام فناء فى الله مىرسد در واقع خلعت خلقى را كنار مىگذارد و بعد حقى او آشكار مىشود . پس حجاب تن كنار مىرود و لذت عبادت را مىچشد و حقيقت تكليف عرفانى براى او واجب مىشود . فناء فى الله براى ا و عين هوشيارى است ؛ ائمه لذت عبادت را در اين مرحله مىفهمند . ما در تفكر شيعى